BLOG IN ANDERE TALEN

Blog de traducción
Blog di traduzione
Blog de traduction
Übersetzungsblog
Blog de tradução
Vertaal Blog
翻訳ブログ
Блог на тему перевода
翻译博客
مدونة الترجمة
번역 블로그

De effecten van migratie op lokale talen

Taal is nooit statisch, het groeit en verandert samen met de omgeving en nog belangrijker, de sprekers. Met het wereldwijde aantal internationale migranten dat wordt geschat op ongeveer 281 miljoen (en groeiende) in 2020, is het bijna een garantie dat de beweging van mensen over afstanden en grenzen de manier waarop we spreken zal beïnvloeden. Met andere woorden, welke invloed heeft migratie op lokale talen?

Immigrantenjongeren en het leren van een taal

Als we kijken naar de effecten van migratie op lokale talen, valt één trend op: de sleutelrol die jonge immigranten spelen. Als oudere immigranten naar een nieuw land verhuizen, kunnen ze meer druk voelen om zich aan te passen aan de dominante taal. Ze kunnen ook etnische enclaves opzoeken waar het gemakkelijker is om hun moedertaal en cultuur in stand te houden.

Voor hun kinderen is echter vaak het tegenovergestelde het geval. Als immigrantenkinderen in de lokale schoolsystemen terechtkomen, vooral in de diverse openbare schoolsystemen die kenmerkend zijn voor grote steden, komen ze in aanraking met de nieuwe taal, zowel in de formele lessen als, meer informeel, uit de mond van hun leeftijdsgenoten. Omdat het leren van talen gemakkelijker gaat als we jong zijn, kan deze levendige taalomgeving nieuwe en spannende variaties van lokale talen opleveren.

Van jargon tot syntaxis

De introductie van nieuw jargon (en woordenschat in het algemeen) is zo’n variatie. Immigratiegolven uit heel Latijns-Amerika hebben bijvoorbeeld een onuitwisbare invloed gehad op het Amerikaanse Spaans, en hebben zinnen geïntroduceerd zoals de uitroep “Qué vaina!”, die populair is in de Venezolaanse straattaal. Woorden die we nu als standaard beschouwen in het Amerikaans-Engels lexicon, zoals het Jiddische “chutzpah” of “schmaltz”, kwamen voor het eerst naar de VS in de mond van de historische immigranten van het land.

Maar migratie heeft niet slechts invloed op een handvol woorden of zinnen. Het kan zelfs leiden tot de vorming van compleet nieuwe dialecten.

Neem bijvoorbeeld Miami, waar meer dan zes decennia Cubaanse immigratie de manier waarop er in de stad Engels wordt gesproken hebben veranderd. Spaanstaligen in Miami hebben in het lokaal taalgebruik opgenomen wat bekend staat als “calques”, dit zijn woorden geleend van de moedertaal van een spreker naar een andere taal. Je kunt iemand bijvoorbeeld in het Engels horen zeggen dat hij “een feest geeft” in plaats van er een te organiseren, een letterlijke vertaling van het Spaanse hacer una fiesta.

Wat is een multi-ethnolect?

In stedelijke centra waar veel immigranten wonen, hebben taalkundigen een fenomeen ontdekt dat zij multi-ethnolect noemen: een nieuwe taalvariëteit die beïnvloed wordt door meerdere verschillende talen. Vaak gedreven door de jeugdcultuur gaan deze etnolecten veel verder dan straattaal. Ze “corrigeren” of veranderen vaak verwarrende elementen van de oorspronkelijke lokale taal, doen nieuwe grammaticale constructies ontstaan en produceren unieke mengsels van klanken en uitspraken.

Hier zijn een paar voorbeelden van multi-ethnolects:

  • Kiezdeutsch: Kiezdeutsch is een Duits multi-ethnolect dat zich ontwikkelde in bijzonder diverse wijken van Berlijn onder jonge immigranten, die Turkse en Arabische woorden overnamen in het gesproken Duits.
  • Multicultureel Londens Engels (MLE): Gesproken door jonge Londenaren uit de arbeidersklasse in gebieden met een hoge immigratiegraad, is MLE een dialect van het Londens Engels dat het traditionele East End Cockney dialect combineert met elementen uit verschillende immigrantengemeenschappen.
  • Noors ethnolect: Deze taalvariant van het Noors wordt soms (controversieel) “Kebabnorsk” genoemd en is vooral populair in Oost-Oslo. Het dialect mengt elementen van onder andere Arabisch, Turks en Punjabi met standaard Noors.

Bij het vertalen van lokale talen weten professionele vertalers die bedreven zijn in de lokale cultuur, hoe ze moeten luisteren naar de nuances van deze dialecten. Maar of je nu een taalexpert bent of gewoon een toevallige toerist, houd je oren gespitst als je de volgende keer door een stad wandelt, misschien luister je wel naar taalgeschiedenis in wording!

Afbeelding door Денис Марчук van Pixabay