BLOG IN ANDERE TALEN

Blog de traducción
Blog di traduzione
Blog de traduction
Übersetzungsblog
Blog de tradução
Vertaal Blog
翻訳ブログ
Блог на тему перевода
翻译博客
مدونة الترجمة
번역 블로그

Transliteratie versus Vertaling

U zegt aardappel, ik zeg ποτατο. Hier hebben we slechts één voorbeeld van transliteratie.

Welnu, wat is transliteratie? Hoe verschilt transliteratie van vertaling? In deze blogpost leggen we uit wanneer en hoe transliteratie een waardevol onderdeel van het vertaalproces kan zijn.

Wat is transliteratie?

Transliteratie is het omzetten van een tekst van het ene taalschrift of schrijfsysteem naar het andere. In de praktijk betekent dit meestal dat de tekens uit de bron worden vervangen door tekens in het doelscript, of, nog eenvoudiger gezegd, dat een woord uit het ene alfabet of formaat wordt geschreven in een ander alfabet of formaat.

Neem bijvoorbeeld het Russische woord Нет (nee). Om dit te translitereren van het Cyrillische alfabet naar het Latijnse of Romeinse alfabet (een proces dat ook bekend staat als “romaniseren”), zouden we elke letter translitereren en eindigen met de transliteratie: nyet. Als u in een land woont waar voornamelijk het Latijnse alfabet wordt gebruikt, dan bent u waarschijnlijk transliteraties tegengekomen van talen die andere schriftsystemen gebruiken, zoals onder andere, Russisch, Arabisch, Chinees en Hindi.

Wat zijn de uitdagingen van translitereren?

Zoals u kunt zien, geeft de getranslitereerde vorm van een woord echter bij lange na niet de betekenis weer van het woord, wat de taak is van vertalen. Het verschil tussen transliteratie en vertaling is een beetje zoals het omzetten van maten van een Amerikaans recept naar het metrische systeem, op papier kunt u cups omzetten naar milliliters en Fahrenheit naar Celsius, maar dat betekent nog niet dat u ook echt een cake hebt gebakken.

Hoewel transliteratie in sommige opzichten een eenvoudiger proces is dan vertalen, betekent dat niet dat er geen obstakels zijn. Niet alle talen hebben bijvoorbeeld hetzelfde aantal tekens en niet alle klanken hebben perfecte één-op-één equivalenten in meerdere schrijfsystemen. Hoe zou u het Latijnse alfabet gebruiken om bijvoorbeeld de klikmedeklinkers van een taal als het Xhosa vast te leggen? Bovendien zijn vertalers het niet altijd eens over een standaard manier om bepaalde klanken of tekens te translitereren, wat de zaak nog ingewikkelder maakt.

Waarom en wanneer gebruikt u transliteratie?

Ondanks deze uitdagingen kan transliteratie in specifieke contexten zeer nuttig zijn. U hebt waarschijnlijk al transliteratie gezien op restaurantmenu’s, straatnaamborden, nieuwsartikelen, schoolboeken en nog veel meer. Transliteratie is vooral handig voor de uitspraak-als u een nieuwe collega ontmoet of een nieuw gerecht probeert te bestellen in een restaurant, dan wilt u weten hoe u die naam fonetisch uitspreekt, niet hoe u hem opschrijft.

Transliteratie is ook gebruikelijk bij eigennamen. Als u een wereldwijde bedrijfscampagne lanceert, heeft uw merk- of productnaam misschien geen geschikte vertaling in een andere taal. Of erger nog, de vertaling kan onbedoeld beledigend of komisch zijn, zoals toen Mercedes-Benz probeerde de Chinese markt te betreden met een nieuwe naam, Bensi, om er vervolgens achter te komen dat het “haast om te sterven” betekende (misschien hadden ze het bij transliteratie moeten houden).

Ook nieuwsartikelen en krantenkoppen, die de aandacht van de lezer moeten trekken, maken volop gebruik van transliteratie van namen, plaatsen en bekende begrippen. Een kop trekt misschien niet de aandacht van een Engelssprekende lezer, tenzij hij zich realiseert dat het een transliteratie is naar een plaats of persoon die hij herkent.

Tot slot, kan transliteratie nodig zijn bij het werken met technologie, omdat niet alle apparaten zijn uitgerust met een volledige aanvulling van scripts. Of, als u wilt dat uw klantendatabase internationale informatie bevat (zoals adressen van kopers) in één gemeenschappelijk formaat, dan wilt u ze allemaal naar hetzelfde script vertalen om ze gemakkelijker te kunnen analyseren.

Al met al kan een professionele leverancier van taaldiensten, zoals Trusted Translations, u bij het overwegen of transliteratie nuttig is voor uw vertaaldoelen, advies geven over wanneer en hoe u het verstandig kunt gebruiken.

Foto door Markus Winkler bij Pexels